Μπάνιο χωρίς παράθυρο: πόση παροχή ανεμιστήρα και τι να προσέξεις στον αγωγό

Το μπάνιο είναι από τους χώρους που καθορίζουν τη συνολική παροχή του σπιτιού, όπως δείχνει ο οδηγός για το πόσος αερισμός χρειάζεται. Εδώ βλέπεις πόσο ανεμιστήρα θέλει ένα μπάνιο χωρίς άνοιγμα και τι να προσέξεις στον αγωγό.

Γιατί μετράει η απαγωγή

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (οδηγίες του 2009 για υγρασία και μούχλα) καταλήγει ότι όσοι ζουν σε υγρά ή μουχλιασμένα κτίρια έχουν αυξημένο κίνδυνο αναπνευστικών συμπτωμάτων. Δεν ορίζει αριθμητικό όριο υγρασίας ή μούχλας, και ζητά να αποφεύγεται η υγρασία με σωστό έλεγχο θερμοκρασίας και αερισμού. Το συμπέρασμα που βγάζουμε είναι πρακτικό: σε μπάνιο χωρίς παράθυρο ο ανεμιστήρας είναι ο μοναδικός τρόπος που φεύγει η υγρασία. Όταν δεν δουλεύει, δεν αερίζεται.

Πόση παροχή

Δύο ενδείξεις, και κρατάς τη μεγαλύτερη:

• Πίνακας κατοικιών του EN 16798-1, κατηγορία II: απαγωγή μπάνιου 15 l/s, δηλαδή 54 m³/h. Η τιμή είναι από το προσχέδιο prEN όπως δημοσιεύθηκε στο REHVA Journal, και όχι από το τελικό πρότυπο (δες τον οδηγό αερισμού).
• Εσωτερικό δωμάτιο χωρίς εξωτερικό τοίχο, 4 εναλλαγές ανά ώρα: κανόνας του Approved Document F της Αγγλίας, όπως τον παραθέτει η BEAMA. Είναι βρετανικός κανονισμός, δεν ισχύει στην Ελλάδα, και τον χρησιμοποιούμε ως δεύτερη ένδειξη.

Για ύψος 2,8 m:

Στο μικρό μπάνιο αρκεί η τιμή του προτύπου. Όσο μεγαλώνει ο όγκος, παίρνει τον ρόλο ο κανόνας των εναλλαγών.

Ο αγωγός προς τα έξω

Ο ανεμιστήρας δουλεύει μόνο όσο καλά είναι ο αγωγός. Οδηγίες βρετανικού οργανισμού εγγυήσεων κατοικιών (με βάση τον Approved Document F και το BRE BR 262) λένε:

• Ο αέρας που βγαίνει είναι υγρός και ζεστός. Σε κρύο χώρο (π.χ. σοφίτα) συμπυκνώνεται, γι' αυτό ο αγωγός μονώνεται, με θερμική αντίσταση τουλάχιστον 0,6 m²K/W σύμφωνα με το BR 262.
• Ο αγωγός έχει κλίση προς τα έξω, ώστε τα συμπυκνώματα να φεύγουν και να μην επιστρέφουν στον ανεμιστήρα.
• Προτιμάς σταθερό αγωγό. Ο εύκαμπτος επιτρέπεται μόνο ως τελική σύνδεση, μέχρι 1,5 m.
• Αποφεύγεις τις γωνίες, και όπου χρειάζονται, η ακτίνα καμπύλης είναι μεγαλύτερη από το διπλάσιο της διαμέτρου.

Όσο πιο μακρύς ή με περισσότερες γωνίες είναι ο αγωγός, τόσο λιγότερο αέρα βγάζει ο ανεμιστήρας. Το πόσο, εξαρτάται από τον ανεμιστήρα και δεν το γράφουμε εδώ, γιατί δεν βρήκαμε επαληθευμένο αριθμό.

Πόση θερμότητα χάνεις

Ο αέρας που φεύγει αντικαθίσταται από εξωτερικό, που πρέπει να θερμανθεί. Για ανεμιστήρα 55 m³/h, σε όλη τη διάρκεια της θέρμανσης (παραδοχές χρήσης):

Δεν βρήκαμε πρότυπο που να ορίζει πόσο πρέπει να δουλεύει ο ανεμιστήρας μετά το ντους. Ο πίνακας σού δείχνει το κόστος κάθε επιλογής.

Τι λέει ο ελληνικός κανονισμός

Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός του 1989 (ΦΕΚ 59 Δ΄) ζητούσε για τους χώρους υγιεινής άμεσο φυσικό αερισμό, με άνοιγμα τουλάχιστον 5% του δαπέδου, όταν δεν υπήρχε τεχνητός αερισμός (άρθρο 11, παράγραφος 10, όπως τροποποιήθηκε το 1989). Ο κανονισμός αυτός καταργήθηκε από τον νέο Κτιριοδομικό Κανονισμό (Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360/2023, ΦΕΚ 3985 Β΄/22.6.2023), που ορίζει τον τεχνητό αερισμό ως «τον αερισμό που προέρχεται από μηχανικές εγκαταστάσεις» (άρθρο 2). Το κείμενο του άρθρου 21 για τον φυσικό αερισμό δεν κατάφερα να το διαβάσω, και δεν γράφουμε τι ακριβώς ζητά για τα μπάνια. Για νέα κατασκευή ή αλλαγή χρήσης ρώτα τον μηχανικό που θα υπογράψει.

Πώς αποφασίζεις

Ο πίνακας είναι γενική τεχνική κρίση, εκτός από όσα αναφέρονται στις πηγές. Το τεστ του χαρτιού είναι πρακτική δοκιμή και όχι μέτρηση παροχής.

Δοκίμασέ το με τα δικά σου στοιχεία

Συχνές ερωτήσεις