SEER, SCOP και ενεργειακή ετικέτα κλιματιστικού: πώς διαβάζονται
· Ενημερώθηκε · EcoGuru.gr
Για το μέγεθος του μηχανήματος δες πρώτα τον οδηγό για τα BTU.
Τι είναι SEER και SCOP
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 626/2011 ορίζει την ετήσια κατανάλωση ως τη ζήτηση ψύξης ή θέρμανσης της περιόδου, διαιρεμένη με τον εποχικό βαθμό απόδοσης, συν την κατανάλωση σε αναμονή και σε κλειστή κατάσταση.
- SEER (ψύξη): πόση ψύξη δίνει το μηχάνημα ανά kWh ρεύματος σε μια ολόκληρη περίοδο ψύξης.
- SCOP (θέρμανση): το ίδιο για τη θέρμανση.
Ο εποχικός βαθμός υπολογίζεται με τη λειτουργία του μηχανήματος σε διάφορα μερικά φορτία και θερμοκρασίες, όχι σε μία μόνο συνθήκη, και γι' αυτό είναι ρεαλιστικότερος από τα EER και COP. Το φυλλάδιο προειδοποιεί ότι η πραγματική κατανάλωση εξαρτάται από τη χρήση και από τη θέση του μηχανήματος.
Οι κλάσεις της ετικέτας
Το Παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού ορίζει τα όρια για τα split κλιματιστικά. Από την 1/1/2019 η ετικέτα εμφανίζει κλάσεις από A+++ έως D:
| Κλάση | SEER (ψύξη) | SCOP (θέρμανση) |
|---|---|---|
| A+++ | ≥ 8,50 | ≥ 5,10 |
| A++ | 6,10 έως < 8,50 | 4,60 έως < 5,10 |
| A+ | 5,60 έως < 6,10 | 4,00 έως < 4,60 |
| A | 5,10 έως < 5,60 | 3,40 έως < 4,00 |
| B | 4,60 έως < 5,10 | 3,10 έως < 3,40 |
| C | 4,10 έως < 4,60 | 2,80 έως < 3,10 |
| D | 3,60 έως < 4,10 | 2,50 έως < 2,80 |
Ο ίδιος πίνακας έχει και τις κλάσεις E, F, G, που όμως δεν εμφανίζονται στην ετικέτα που ισχύει σήμερα. Οι κλάσεις είναι ζώνες: δύο μηχανήματα της ίδιας κλάσης A++ μπορεί να έχουν SEER 6,1 και 8,4. Το γράμμα δεν δείχνει αυτή τη διαφορά.
Η ετικέτα δείχνει ακόμη την ετήσια κατανάλωση σε kWh για ψύξη και για θέρμανση, στρογγυλεμένη προς τα πάνω. Σύμφωνα με τη σύνοψη της Επιτροπής, δείχνει επίσης την ονομαστική ισχύ και τη στάθμη θορύβου.
Το νομοθετικό ελάχιστο
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 206/2012 δεν επιτρέπει να διατεθούν στην αγορά κλιματιστικά κάτω από ορισμένα όρια. Για μηχανήματα κάτω των 6 kW με ψυκτικό GWP πάνω από 150 το ελάχιστο είναι SEER 4,6 και SCOP 3,8 (από 1/1/2014). Σε σχέση με τον πίνακα, το SEER 4,6 είναι το κάτω όριο της κλάσης B και το SCOP 3,8 πέφτει στην κλάση A. Δεν θα βρεις νέο μηχάνημα του είδους αυτού με χαμηλότερη απόδοση. Για ψυκτικό με GWP κάτω από 150 τα ελάχιστα είναι 10% χαμηλότερα (σύνοψη της Επιτροπής), και για ισχύ από 6 kW και πάνω ισχύουν άλλα, που δεν παραθέτουμε.
Τι αλλάζει σε ευρώ
Παίρνουμε το δωμάτιο του οδηγού BTU: 20 m² στην Καλαμάτα, ψύξη 2,40 kW και θέρμανση 1,37 kW στη θερμοκρασία σχεδιασμού. Ο Κανονισμός δέχεται ότι το μηχάνημα δουλεύει στο φορτίο σχεδιασμού 350 ώρες στην ψύξη και 1.400 ώρες στη θέρμανση της θερμής περιόδου. Άρα η ζήτηση είναι 2,40 × 350 = 839 kWh ψύξης και 1,37 × 1.400 = 1.914 kWh θέρμανσης τον χρόνο. Με 0,20 €/kWh:
| SEER | Ρεύμα ψύξης | Κόστος τον χρόνο | Σημείο αναφοράς |
|---|---|---|---|
| 4,6 | 182 kWh | 36 € | Νομοθετικό ελάχιστο (<6 kW, ψυκτικό GWP>150) |
| 5,1 | 165 kWh | 33 € | Κάτω όριο κλάσης A |
| 6,1 | 138 kWh | 28 € | Κάτω όριο κλάσης A++ |
| 8,5 | 99 kWh | 20 € | Κάτω όριο κλάσης A+++ |
| SCOP | Ρεύμα θέρμανσης | Κόστος τον χρόνο | Σημείο αναφοράς |
|---|---|---|---|
| 3,8 | 504 kWh | 101 € | Νομοθετικό ελάχιστο (<6 kW, ψυκτικό GWP>150) |
| 4,0 | 478 kWh | 96 € | Κάτω όριο κλάσης A+ |
| 4,6 | 416 kWh | 83 € | Κάτω όριο κλάσης A++ |
| 5,1 | 375 kWh | 75 € | Κάτω όριο κλάσης A+++ |
Από το ελάχιστο έως το A+++ το ρεύμα της ψύξης πέφτει σχεδόν στο μισό (λόγος SEER 1,8), όμως τα ευρώ είναι μόλις 17 € τον χρόνο, γιατί οι ώρες ψύξης είναι λίγες. Στη θέρμανση ο λόγος είναι 1,3, με περισσότερες ώρες, και η διαφορά φτάνει τα 26 €. Αν το δωμάτιο δουλεύει πολύ περισσότερο ή λιγότερο από τις ώρες του Κανονισμού, τα ποσά αλλάζουν ανάλογα. Ένα πιο αποδοτικό μηχάνημα ξεπληρώνει τη διαφορά τιμής όταν οι εξοικονομήσεις των ετών που θα το χρησιμοποιήσεις την ξεπερνούν. Για το inverter δες τον σχετικό οδηγό.
Η ετικέτα δεν είναι το κλίμα σου
Στον Κανονισμό η θέρμανση έχει τρεις εποχές αναφοράς: «θερμή», «μέση» και «ψυχρή». Για την ετικέτα είναι υποχρεωτική μόνο η μέση. Η θερμή και η ψυχρή είναι προαιρετικές. Η μέση εποχή έχει θερμοκρασία σχεδιασμού −10 °C, ενώ η Καλαμάτα, με 2 °C, ταιριάζει στη θερμή (2 °C). Άρα το SCOP της ετικέτας δεν περιγράφει το κλίμα της.
Στο τεχνικό φυλλάδιο ψάξε αν δίνεται SCOP και Pdesignh για τη θερμή εποχή. Αν δεν δίνεται, χρησιμοποίησε το SCOP της μέσης ως σύγκριση ανάμεσα σε μοντέλα, όχι ως πρόβλεψη του λογαριασμού σου. Για τον έλεγχο της ισχύος στη χαμηλή θερμοκρασία δες τον οδηγό για το κλιματιστικό στη θέρμανση.
Multi-split: ποιος συνδυασμός έχει ετικέτα
Για τα split μηχανήματα ο Κανονισμός ζητά ετικέτα και φυλλάδιο τουλάχιστον για έναν συνδυασμό εσωτερικών και εξωτερικής μονάδας με λόγο ισχύος 1, δηλαδή το σύνολο της δηλωμένης ισχύος των εσωτερικών ίσο με τη δηλωμένη ισχύ της εξωτερικής. Για τους άλλους συνδυασμούς αρκεί να υπάρχουν τα στοιχεία σε δωρεάν ιστοσελίδα. Αν αγοράζεις multi-split με άλλον συνδυασμό, το SEER της συσκευασίας μπορεί να μην ισχύει για τον δικό σου. Ζήτα τα στοιχεία του ακριβούς συνδυασμού και δες τον οδηγό για multi-split και mono-split.
Αλλάζει η ετικέτα;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει σε εξέλιξη αναθεώρηση των κανόνων για τα κλιματιστικά. Στα έγγραφα που βρήκαμε η αναθεώρηση παρουσιάζεται ως πρόταση ή ως «σε προετοιμασία» και τα χρονοδιαγράμματα διαφέρουν από πηγή σε πηγή, γι' αυτό δεν αναφέρουμε ημερομηνία. Μέχρι να θεσπιστεί νέος κανονισμός, ισχύει η ετικέτα A+++ έως D που περιγράφεται παραπάνω. Όταν αλλάξει η κλίμακα, σύγκρινε μόνο τιμές που προέρχονται από το ίδιο σύστημα ετικέτας.
Ελέγχος πριν αγοράσεις
- Σύγκρινε τα SEER και SCOP ανά μοντέλο, όχι τις κλάσεις.
- Δες αν το φυλλάδιο δίνει Pdesignh και SCOP για θερμή εποχή και αν το Pdesignh καλύπτει το φορτίο σου.
- Υπολόγισε τη διαφορά σε ευρώ τον χρόνο ανάμεσα στα δύο μηχανήματα και σύγκρινέ την με τη διαφορά τιμής.
- Αν είναι multi-split, ζήτα τα στοιχεία για τον ακριβή συνδυασμό που αγοράζεις.
Δοκίμασέ το με τα δικά σου στοιχεία
Συχνές ερωτήσεις
Τι διαφορά έχει το SEER από το EER;
Το EER μετράει την απόδοση σε μία μόνο συνθήκη λειτουργίας. Το SEER υπολογίζεται για μια ολόκληρη περίοδο ψύξης με διάφορα φορτία και θερμοκρασίες, γι' αυτό είναι ρεαλιστικότερο για σύγκριση. Το ίδιο ισχύει για το SCOP έναντι του COP στη θέρμανση.
Αξίζει το A+++ έναντι του A++;
Εξαρτάται από τις ώρες χρήσης. Στο δωμάτιο του παραδείγματος η διαφορά είναι περίπου 8 € τον χρόνο στην ψύξη και 8 € στη θέρμανση, με 0,20 €/kWh. Σύγκρινε το ποσό με τη διαφορά τιμής των δύο μηχανημάτων.
Ποιο είναι το χαμηλότερο SEER που μπορώ να βρω σε νέο μηχάνημα;
Για μηχανήματα κάτω των 6 kW με ψυκτικό GWP πάνω από 150 ο Κανονισμός (ΕΕ) 206/2012 θέτει ελάχιστο SEER 4,6 και SCOP 3,8. Για άλλες κατηγορίες ισχύουν άλλα ελάχιστα.
Γιατί το SCOP της ετικέτας δεν ταιριάζει στην Ελλάδα;
Η ετικέτα δείχνει υποχρεωτικά τη «μέση» εποχή θέρμανσης, με θερμοκρασία σχεδιασμού −10 °C. Πόλεις με θερμοκρασία σχεδιασμού γύρω ή πάνω από 2 °C (Καλαμάτα, Αθήνα, Ηράκλειο, Ρόδος) ταιριάζουν στη «θερμή» εποχή των 2 °C. Ψάξε στο φυλλάδιο αν δίνεται και η θερμή.