Inverter ή on/off κλιματιστικό: τι συμφέρει στο σπίτι

Ο οδηγός δείχνει γιατί ισχύει αυτό με δύο ανεξάρτητες ενδείξεις, και μετράει πόσα ευρώ αλλάζει στον λογαριασμό. Η απάντηση για τα ευρώ είναι πιο μετριοπαθής απ' ό,τι ίσως περιμένεις, και αξίζει να τη δεις πριν πληρώσεις επιπλέον.

Τι κάνει το καθένα

• On/off (σταθερής ταχύτητας). Ο συμπιεστής δουλεύει πάντα με την ίδια ισχύ. Όταν ο χώρος φτάσει στη θερμοκρασία που ζήτησες, σβήνει· όταν ζεσταθεί ξανά, ανάβει.
• Inverter. Ηλεκτρονική διάταξη αλλάζει τις στροφές του συμπιεστή. Η ισχύς προσαρμόζεται στο φορτίο και, όταν φτάσει η θερμοκρασία, το μηχάνημα κατεβαίνει σε χαμηλή ισχύ αντί να σβήσει.

Το πλεονέκτημα του inverter εμφανίζεται όταν το φορτίο είναι μικρότερο από την ονομαστική ισχύ. Το ερώτημα λοιπόν είναι πόσο συχνά συμβαίνει αυτό σε ένα σπίτι.

Πόσο συχνά το φορτίο είναι μικρό

Ένδειξη 1: ο Κανονισμός της ΕΕ

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 206/2012 υπολογίζει το SEER, τον εποχικό βαθμό απόδοσης ψύξης, πάνω σε μια τυπική περίοδο 2.602 ωρών με εξωτερικές θερμοκρασίες από 17 έως 40 °C. Το φορτίο σε κάθε θερμοκρασία ορίζεται ως (θερμοκρασία έξω − 16 °C) δια (35 °C − 16 °C). Στους 35 °C το κλιματιστικό δουλεύει στο 100%, στους 30 °C στο 74%, στους 25 °C στο 47% και στους 20 °C στο 21%. Με τις ώρες του πίνακα του Κανονισμού προκύπτει ότι:

• περίπου το 73% των ωρών έχει φορτίο κάτω από 50%,
• το 42% κάτω από 30%,
• μόνο το 1,8% είναι στο 90% ή πάνω.

Η τυπική περίοδος είναι ευρωπαϊκή, όχι ελληνική. Στις ελληνικές πόλεις η κατανομή των ωρών είναι διαφορετική και πιθανότατα μετατοπισμένη προς υψηλότερα φορτία. Δεν το έχουμε ποσοτικοποιήσει.

Ένδειξη 2: το μοντέλο του EcoGuru για ένα δωμάτιο

Στο παράδειγμα του οδηγού για τα BTU (σαλόνι 20 m², Καλαμάτα, παράθυρα στον Νότο) το φορτίο ψύξης στην αιχμή είναι 2.398 W. Ο υπολογιστής δίνει ωριαίο φορτίο για την 21η ημέρα κάθε μήνα από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, δηλαδή 4 × 24 = 96 ώρες. Σύγκρινε τις με την ονομαστική ισχύ δύο μεγεθών:

Δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, ακόμη και το σωστό μέγεθος (9.000 BTU) δουλεύει κάτω από το μισό της ισχύος του τις περισσότερες ώρες. Δεύτερον, όποιος βάζει «για σιγουριά» το επόμενο μέγεθος, όπως εξηγεί ο οδηγός για τα BTU, αυξάνει τις ώρες μερικού φορτίου: 71 από 96 κάτω από το 50%.

Τι συμβαίνει στο on/off όταν το φορτίο είναι μικρό

Το on/off δεν μπορεί να δουλέψει στο 30% της ισχύος του. Δουλεύει στο 100% για λίγο και σβήνει, ξανά και ξανά. Ο Κανονισμός το λαμβάνει υπόψη: ο υπολογισμός του SEER περιλαμβάνει συντελεστή υποβάθμισης (Cdc), που ορίζεται ως «η απώλεια απόδοσης λόγω κύκλων (ανοιγοκλείσιμο του συμπιεστή)». Αν ο κατασκευαστής δεν κάνει δοκιμή κύκλων, χρησιμοποιείται προεπιλεγμένη τιμή 0,25. Δηλαδή το SEER που βλέπεις στην ετικέτα ενός on/off μηχανήματος έχει ήδη την ποινή των κύκλων μέσα του.

Από εδώ βγαίνει και η πρακτική συμβουλή: σύγκρινε το SEER και το SCOP, όχι τη λέξη «inverter» στο όνομα. Ο εποχικός βαθμός απόδοσης μετριέται με τον ίδιο τρόπο και για τα δύο είδη.

Πόσα ευρώ αλλάζει

Ο Κανονισμός ορίζει ότι ένα μηχάνημα ψύξης θεωρείται πως δουλεύει με το φορτίο σχεδιασμού 350 ώρες τον χρόνο. Για μηχάνημα 9.000 BTU (2,6 kW) η ετήσια ζήτηση ψύξης είναι 2,6 × 350 = 910 kWh. Η κατανάλωση ρεύματος είναι αυτή η ζήτηση δια το SEER (χωρίς τις μικρές καταναλώσεις αναμονής). Με τιμή ρεύματος 0,20 €/kWh, την τυπική τιμή των εργαλείων μας:

Η διαφορά ανάμεσα στο ελάχιστο και σε ένα πολύ αποδοτικό μηχάνημα είναι περίπου 84 kWh ή 17 € τον χρόνο στις 350 ώρες του Κανονισμού. Αν το χρησιμοποιείς τρεις φορές περισσότερο, τριπλασιάζεται: κοντά στα 50 €. Άρα, αν το inverter κοστίζει 150 € παραπάνω (αριθμός για το παράδειγμα, όχι τιμή αγοράς), θέλει περίπου 9 χρόνια για να αποσβεστεί από την κατανάλωση ψύξης.

Η απόσβεση δεν είναι το μόνο κριτήριο. Η ησυχία και η σταθερότερη θερμοκρασία που αποδίδονται συνήθως στα inverter δεν μπαίνουν στον πίνακα, και δεν έχουμε μετρήσεις για συγκεκριμένα μοντέλα ώστε να τις ποσοτικοποιήσουμε.

Αν το χρησιμοποιείς και για θέρμανση

Ο ίδιος Κανονισμός θεωρεί 1.400 ώρες λειτουργίας για θέρμανση (μέση περίοδος) έναντι 350 για ψύξη, δηλαδή 4 φορές περισσότερες. Όσο περισσότερες οι ώρες, τόσο περισσότερο μετράει η απόδοση ανά ώρα. Αν το κλιματιστικό είναι η κύρια θέρμανση του χώρου, το κριτήριο είναι κυρίως το SCOP, και εκεί η επιλογή inverter έχει μεγαλύτερο ειδικό βάρος από ό,τι στην ψύξη μόνο. Για το πώς υπολογίζεται το κόστος δες τον υπολογιστή κόστους θέρμανσης.

Πότε διαλέγεις τι

• Inverter: καθημερινή χρήση το καλοκαίρι ή τον χειμώνα, πολλές ώρες λειτουργίας, χρήση και για θέρμανση.
• On/off: δωμάτιο που ανοίγεται λίγες εβδομάδες τον χρόνο, εξοχικό ή αποθήκη, όταν η διαφορά τιμής είναι μεγάλη σε σχέση με τα ευρώ του πίνακα.
• Και στις δύο περιπτώσεις: βάλε μέγεθος που καλύπτει το φορτίο αιχμής, όχι μεγαλύτερο. Τον τρόπο τον βρίσκεις στον οδηγό για τα BTU.

Πριν αγοράσεις, κοίτα στο τεχνικό φυλλάδιο το SEER και το SCOP στο ίδιο μέγεθος, και την ελάχιστη ισχύ που μπορεί να δώσει το μηχάνημα. Ένα inverter με υψηλή ελάχιστη ισχύ σε μικρό δωμάτιο θα κάνει κι αυτό κύκλους. Στα inverter υπάρχουν περισσότερα ηλεκτρονικά, και δεν έχουμε στοιχεία αξιοπιστίας για να σε καθοδηγήσουμε· ρώτα για την εγγύηση.

Δοκίμασέ το με τα δικά σου στοιχεία

Συχνές ερωτήσεις