EcoGuru – Ο γκουρού δεν μαντεύει. Υπολογίζει.
Οδηγός · Θέρμανση

Πόσα kW αντλία θερμότητας χρειάζομαι

· Ενημερώθηκε · EcoGuru.gr

Εξωτερική μονάδα αντλίας θερμότητας αέρα-νερού δίπλα σε μονοκατοικία με κήπο
Τα kW της αντλίας θερμότητας τα ορίζει το φορτίο θέρμανσης στη θερμοκρασία σχεδιασμού, όχι τα τετραγωνικά. Στην Καλαμάτα, ένα σπίτι 120 m² σε δύο ορόφους χρειάζεται 6,4 kW αν είναι χτισμένο 1980–2010 και 13,8 kW αν είναι πριν το 1980, δηλαδή 53 έναντι 115 W/m². Σε όλα τα σενάρια του οδηγού το φορτίο κυμαίνεται από 33 έως 141 W/m², οπότε ένας σταθερός αριθμός W/m² δεν μπορεί να στηρίξει αγορά.

Ο οδηγός δείχνει πώς βγαίνουν τα kW, πόσο αλλάζουν με την πόλη και την εποχή κατασκευής, τι προσθέτει το ζεστό νερό και τι πρέπει να ελέγξεις στο φυλλάδιο. Οι αριθμοί προέρχονται από τον υπολογιστή αντλίας θερμότητας του EcoGuru, με τις ΤΟΤΕΕ 20701-1/-2/-3.

Από πού βγαίνουν τα kW

Το φορτίο θέρμανσης είναι η θερμότητα που χάνει το σπίτι τη χειρότερη μέρα του χειμώνα, με 20 °C μέσα και τη θερμοκρασία σχεδιασμού της πόλης έξω. Υπολογίζεται από τις επιφάνειες και τους συντελεστές U (τοίχοι, κουφώματα, οροφή, δάπεδο) και από τον αέρα που μπαίνει από τις χαραμάδες. Η αντλία πρέπει να δίνει τουλάχιστον αυτά τα kW σε αυτή τη θερμοκρασία.

Παράδειγμα: διαμέρισμα και μονοκατοικία, ανά πόλη

Διαμέρισμα 100 m² σε ενδιάμεσο όροφο, με δύο εξωτερικές όψεις και τοίχο προς κλιμακοστάσιο, και μονοκατοικία 120 m² σε δύο ορόφους με κεραμοσκεπή, και τα δύο χτισμένα 1980–2010 με τοίχο διπλής τούβλας, αλουμίνιο και διπλό τζάμι 6 mm:

ΠόληΘερμοκρασία σχεδιασμούΔιαμέρισμα 100 m²Μονοκατοικία 120 m²Κατηγορία (σπίτι)
Καλαμάτα2,0 °C3,6 kW · 36 W/m²6,4 kW · 53 W/m²8 kW
Αθήνα (Ν. Φιλαδέλφεια)2,5 °C3,3 kW · 33 W/m²6,1 kW · 51 W/m²8 kW
Θεσσαλονίκη (Μίκρα)-2,0 °C3,8 kW · 38 W/m²7,4 kW · 61 W/m²8 kW
Κοζάνη-4,9 °C4,3 kW · 43 W/m²8,3 kW · 69 W/m²10 kW

Το διαμέρισμα χάνει 3,3–4,3 kW, επειδή έχει πάνω και κάτω γείτονες και δύο μόνο εξωτερικές όψεις. Η μονοκατοικία, με τα ίδια υλικά, χρειάζεται 1,5–1,6 φορές περισσότερα W ανά τετραγωνικό. Άρα τα τετραγωνικά δεν αρκούν· μετράει πόση επιφάνεια του κελύφους βλέπει έξω.

Πόσα kW για σπίτι 80, 120 και 150 τ.μ.

Η ίδια μονοκατοικία 1980–2010 (διπλή τούβλα, αλουμίνιο, διπλό τζάμι, κεραμοσκεπή), σε τρία μεγέθη. Το σπίτι των 80 m² είναι ισόγειο, τα άλλα δύο διώροφα:

ΜέγεθοςΚαλαμάταΚατηγορίαΘεσσαλονίκηΚατηγορία
80 m² · ισόγειο5,0 kW · 62 W/m²6 kW5,6 kW · 70 W/m²6 kW
120 m² · διώροφο6,4 kW · 53 W/m²8 kW7,4 kW · 61 W/m²8 kW
150 m² · διώροφο7,7 kW · 51 W/m²8 kW8,9 kW · 59 W/m²10 kW

Το ισόγειο των 80 m² χάνει 62 W/m², περισσότερα από το διώροφο των 150 m² (51 W/m²), γιατί η στέγη και το δάπεδο μοιράζονται σε λιγότερα τετραγωνικά. Άρα από τα m² μόνο δεν βγαίνει ο αριθμός. Η κατηγορία ονομαστικής ισχύος είναι το πρώτο μέγεθος που ξεπερνά το φορτίο, και το φυλλάδιο πρέπει να ελεγχθεί στη θερμοκρασία σχεδιασμού, όπως εξηγείται παρακάτω.

Η εποχή κατασκευής αλλάζει περισσότερο από την πόλη

Η ίδια μονοκατοικία 120 m², με ίδια κουφώματα και αλλάζοντας μόνο τη μόνωση του κελύφους:

Εποχή κατασκευήςΚαλαμάταΚατηγορίαΘεσσαλονίκηΚατηγορία
Πριν το 198013,8 kW · 115 W/m²14 kW16,9 kW · 141 W/m²πάνω από 16 kW
1980–2010 (ΚΘΚ)6,4 kW · 53 W/m²8 kW7,4 kW · 61 W/m²8 kW
ΚΕΝΑΚ 20105,8 kW · 48 W/m²6 kW6,3 kW · 52 W/m²8 kW
ΚΕΝΑΚ 20175,6 kW · 46 W/m²6 kW6,0 kW · 50 W/m²6 kW

Πριν το 1980 το σπίτι χάνει περίπου 2,2 φορές περισσότερα από ένα σπίτι 1980–2010, και στη Θεσσαλονίκη ξεπερνά τα 16 kW, δηλαδή τη μεγαλύτερη κατηγορία του εργαλείου. Για ένα τέτοιο σπίτι το πρώτο βήμα είναι η μόνωση, όχι μια μεγαλύτερη αντλία. Η διαφορά ανάμεσα στο 2010 και το 2017 είναι μικρή: 5,8 έναντι 5,6 kW στην Καλαμάτα. Στον υπολογιστή, όταν διαλέγεις ΚΕΝΑΚ 2010 ή 2017, τα κουφώματα γίνονται αυτόματα αλουμίνιο θερμοδιακοπής με ενεργειακό τζάμι· τότε το φορτίο στην Καλαμάτα πέφτει σε 5,1 και 4,9 kW.

Από τα kW του φορτίου στο φυλλάδιο

Οι αντλίες πωλούνται σε κατηγορίες ονομαστικής ισχύος: 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16 kW. Η ονομαστική ισχύς δίνεται συνήθως με 7 °C έξω και νερό 35 °C, και πέφτει όταν κρυώνει. Γι' αυτό:

  1. Βρες το φορτίο σου στη θερμοκρασία σχεδιασμού της πόλης (πίνακες παραπάνω ή υπολογιστής).
  2. Διάλεξε την κατηγορία που το ξεπερνά, και έλεγξε στο φυλλάδιο την πραγματική ισχύ με τη θερμοκρασία έξω της πόλης σου και τη θερμοκρασία νερού που χρειάζονται τα σώματά σου.
  3. Αν τα σώματα χρειάζονται νερό πάνω από 55 °C, η απόδοση πέφτει. Ο υπολογιστής βρίσκει τη θερμοκρασία νερού από τα kcal/h των σωμάτων σου.

Μην ανεβάζεις κατηγορία «για σιγουριά». Μια αντλία πολύ μεγαλύτερη από το φορτίο δουλεύει τον περισσότερο χρόνο σε μερικό φορτίο. Όπως στα κλιματιστικά, δεν έχουμε μετρήσεις για συγκεκριμένα μοντέλα, οπότε το λέμε ως γενική αρχή.

Αν θες και ζεστό νερό χρήσης

Το ζεστό νερό δεν αλλάζει τα kW, αλλά αλλάζει τη λειτουργία: όσο φορτίζεται ο μπόιλερ, η θέρμανση συνήθως σταματά. Το εργαλείο υπολογίζει 50 λίτρα ανά άτομο και ημέρα στους 45 °C, με νερό δικτύου από τον Πίν. 2.6 των ΤΟΤΕΕ. Στην Καλαμάτα (ζώνη Α, νερό δικτύου 12,8 °C τον πιο κρύο μήνα):

ΝοικοκυριόΜπόιλερΕνέργεια πλήρους φόρτισηςΧρόνος με αντλία 8 kW
2 άτομα100 l4,3 kWh32 λεπτά
3 άτομα150 l6,5 kWh49 λεπτά
4 άτομα200 l8,7 kWh65 λεπτά
5 άτομα250 l10,8 kWh81 λεπτά

Ο χρόνος είναι θεωρητικός, με όλη την ισχύ στο μπόιλερ και χωρίς απώλειες. Στην πράξη μια αντλία 8 kW (ονομαστική στους 7 °C έξω και νερό 35 °C) δίνει λιγότερη θερμική ισχύ όταν παράγει νερό 50 °C και έξω κάνει κρύο, άρα οι πραγματικοί χρόνοι είναι μεγαλύτεροι. Η ενέργεια υπολογίζεται για ζεστό νερό στους 50 °C· ο υπολογισμός ΖΝΧ των ΤΟΤΕΕ (Πίν. 2.5) χρησιμοποιεί 45 °C. Για τέσσερα άτομα, ο μπόιλερ των 200 λίτρων θέλει περίπου μία ώρα.

Αν θες και ψύξη

Με fan coils ή ενδοδαπέδια ψύξη, το φορτίο ψύξης του σπιτιού μπορεί να ξεπεράσει το φορτίο θέρμανσης και να ορίσει το μέγεθος. Η μονοκατοικία του παραδείγματος στην Καλαμάτα, με παράθυρα στον Νότο χωρίς σκίαση και τέσσερα άτομα, χρειάζεται 8,8 kW ψύξη, έναντι 6,4 kW θέρμανση. Το δάπεδο δεν αφυγραίνει, και η ψύξη του περιορίζεται: το εργαλείο θεωρεί όριο περίπου 42 W/m², δηλαδή 5,0 kW για 120 m², έναντι 8,4 kW αισθητού φορτίου εδώ. Γι' αυτό ο υπολογιστής ξεχωρίζει τις περιπτώσεις και προτείνει fan coils όπου χρειάζεται.

Δοκίμασέ το με τα δικά σου στοιχεία

Βάλε πόλη, εμβαδόν, εποχή κατασκευής και κουφώματα. Παίρνεις το φορτίο, την κατηγορία αντλίας και τη θερμοκρασία νερού που χρειάζεσαι.Υπολογιστής αντλίας θερμότητας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσα kW αντλία θερμότητας χρειάζεται ένα σπίτι 100 m²;

Εξαρτάται από το κέλυφος και την πόλη. Στα σενάρια του οδηγού, ένα διαμέρισμα 100 m² χρειάστηκε 3,3–4,3 kW, και μια μονοκατοικία 120 m² χτισμένη 1980–2010 στην Καλαμάτα 6,4 kW. Ένα σπίτι πριν το 1980 χρειάστηκε 13,8 kW.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω τα W/m² ως κανόνα;

Όχι με ασφάλεια. Στα σενάρια του οδηγού το φορτίο βγήκε από 33 έως 141 W/m². Η διαφορά οφείλεται κυρίως στη μόνωση και στο πόσο μεγάλο μέρος του κελύφους βλέπει έξω.

Γιατί ο υπολογισμός δίνει λιγότερα από το φυλλάδιο της αντλίας;

Η ονομαστική ισχύς του φυλλαδίου δίνεται με 7 °C έξω. Τη χειρότερη μέρα του χειμώνα έχει λιγότερη. Η σύγκριση γίνεται στη θερμοκρασία σχεδιασμού της πόλης, όχι στην ονομαστική.

Αν το σπίτι είναι πριν το 1980, τι κάνω;

Πριν διαλέξεις αντλία, δες τη μόνωση. Στο παράδειγμα της Καλαμάτας το φορτίο ήταν 13,8 kW πριν το 1980 και 6,4 kW το 1980–2010. Ο υπολογιστής σου δείχνει τι θα άλλαζε με κάθε βελτίωση.

Πηγές και παραδοχές: ΤΟΤΕΕ 20701-1/2010 (Γ΄ έκδ. 2014): Πίν. 2.2 (20 °C), 2.3, 2.5, 2.6 (ζεστό νερό), 3.4, 3.5, 3.12, 3.26 · ΤΟΤΕΕ 20701-2/2021: Πίν. 5α, 5β, 8α · ΤΟΤΕΕ 20701-3 (θερμοκρασίες σχεδιασμού) · υπολογιστής αντλίας θερμότητας EcoGuru (υπολογισμός απωλειών από επιφάνειες και συντελεστές U, αυτόματη κάτοψη 1,5:1, τυπικά ανοίγματα). Παραδοχές: κάτοψη ορθογώνια 1,5:1, κουφώματα 1,2×1,4 m (παράθυρα), 1,4×2,2 m (μπαλκόνι) και 2,4×2,2 m (συρόμενο), μπόιλερ στους 50 °C, ωράριο φόρτισης χωρίς απώλειες. Οι ονομαστικές κατηγορίες 4–16 kW είναι τυπικές τιμές αγοράς.
ΠΚ
Παναγιώτης ΚοκκορόγιαννηςΜηχανικός Η/Υ & Πληροφορικής, μέλος ΤΕΕ (Α.Μ. 131591). Ο οδηγός συντάσσεται με χρήση εργαλείων ΤΝ και επιμελείται πριν τη δημοσίευση. Οι υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί και δεν αντικαθιστούν μελέτη μηχανικού.

← Όλοι οι οδηγοί