
· Ενημερώθηκε · EcoGuru.gr

Ο οδηγός δείχνει πώς βγαίνουν τα kW, πόσο αλλάζουν με την πόλη και την εποχή κατασκευής, τι προσθέτει το ζεστό νερό και τι πρέπει να ελέγξεις στο φυλλάδιο. Οι αριθμοί προέρχονται από τον υπολογιστή αντλίας θερμότητας του EcoGuru, με τις ΤΟΤΕΕ 20701-1/-2/-3.
Το φορτίο θέρμανσης είναι η θερμότητα που χάνει το σπίτι τη χειρότερη μέρα του χειμώνα, με 20 °C μέσα και τη θερμοκρασία σχεδιασμού της πόλης έξω. Υπολογίζεται από τις επιφάνειες και τους συντελεστές U (τοίχοι, κουφώματα, οροφή, δάπεδο) και από τον αέρα που μπαίνει από τις χαραμάδες. Η αντλία πρέπει να δίνει τουλάχιστον αυτά τα kW σε αυτή τη θερμοκρασία.
Διαμέρισμα 100 m² σε ενδιάμεσο όροφο, με δύο εξωτερικές όψεις και τοίχο προς κλιμακοστάσιο, και μονοκατοικία 120 m² σε δύο ορόφους με κεραμοσκεπή, και τα δύο χτισμένα 1980–2010 με τοίχο διπλής τούβλας, αλουμίνιο και διπλό τζάμι 6 mm:
| Πόλη | Θερμοκρασία σχεδιασμού | Διαμέρισμα 100 m² | Μονοκατοικία 120 m² | Κατηγορία (σπίτι) |
|---|---|---|---|---|
| Καλαμάτα | 2,0 °C | 3,6 kW · 36 W/m² | 6,4 kW · 53 W/m² | 8 kW |
| Αθήνα (Ν. Φιλαδέλφεια) | 2,5 °C | 3,3 kW · 33 W/m² | 6,1 kW · 51 W/m² | 8 kW |
| Θεσσαλονίκη (Μίκρα) | -2,0 °C | 3,8 kW · 38 W/m² | 7,4 kW · 61 W/m² | 8 kW |
| Κοζάνη | -4,9 °C | 4,3 kW · 43 W/m² | 8,3 kW · 69 W/m² | 10 kW |
Το διαμέρισμα χάνει 3,3–4,3 kW, επειδή έχει πάνω και κάτω γείτονες και δύο μόνο εξωτερικές όψεις. Η μονοκατοικία, με τα ίδια υλικά, χρειάζεται 1,5–1,6 φορές περισσότερα W ανά τετραγωνικό. Άρα τα τετραγωνικά δεν αρκούν· μετράει πόση επιφάνεια του κελύφους βλέπει έξω.
Η ίδια μονοκατοικία 1980–2010 (διπλή τούβλα, αλουμίνιο, διπλό τζάμι, κεραμοσκεπή), σε τρία μεγέθη. Το σπίτι των 80 m² είναι ισόγειο, τα άλλα δύο διώροφα:
| Μέγεθος | Καλαμάτα | Κατηγορία | Θεσσαλονίκη | Κατηγορία |
|---|---|---|---|---|
| 80 m² · ισόγειο | 5,0 kW · 62 W/m² | 6 kW | 5,6 kW · 70 W/m² | 6 kW |
| 120 m² · διώροφο | 6,4 kW · 53 W/m² | 8 kW | 7,4 kW · 61 W/m² | 8 kW |
| 150 m² · διώροφο | 7,7 kW · 51 W/m² | 8 kW | 8,9 kW · 59 W/m² | 10 kW |
Το ισόγειο των 80 m² χάνει 62 W/m², περισσότερα από το διώροφο των 150 m² (51 W/m²), γιατί η στέγη και το δάπεδο μοιράζονται σε λιγότερα τετραγωνικά. Άρα από τα m² μόνο δεν βγαίνει ο αριθμός. Η κατηγορία ονομαστικής ισχύος είναι το πρώτο μέγεθος που ξεπερνά το φορτίο, και το φυλλάδιο πρέπει να ελεγχθεί στη θερμοκρασία σχεδιασμού, όπως εξηγείται παρακάτω.
Η ίδια μονοκατοικία 120 m², με ίδια κουφώματα και αλλάζοντας μόνο τη μόνωση του κελύφους:
| Εποχή κατασκευής | Καλαμάτα | Κατηγορία | Θεσσαλονίκη | Κατηγορία |
|---|---|---|---|---|
| Πριν το 1980 | 13,8 kW · 115 W/m² | 14 kW | 16,9 kW · 141 W/m² | πάνω από 16 kW |
| 1980–2010 (ΚΘΚ) | 6,4 kW · 53 W/m² | 8 kW | 7,4 kW · 61 W/m² | 8 kW |
| ΚΕΝΑΚ 2010 | 5,8 kW · 48 W/m² | 6 kW | 6,3 kW · 52 W/m² | 8 kW |
| ΚΕΝΑΚ 2017 | 5,6 kW · 46 W/m² | 6 kW | 6,0 kW · 50 W/m² | 6 kW |
Πριν το 1980 το σπίτι χάνει περίπου 2,2 φορές περισσότερα από ένα σπίτι 1980–2010, και στη Θεσσαλονίκη ξεπερνά τα 16 kW, δηλαδή τη μεγαλύτερη κατηγορία του εργαλείου. Για ένα τέτοιο σπίτι το πρώτο βήμα είναι η μόνωση, όχι μια μεγαλύτερη αντλία. Η διαφορά ανάμεσα στο 2010 και το 2017 είναι μικρή: 5,8 έναντι 5,6 kW στην Καλαμάτα. Στον υπολογιστή, όταν διαλέγεις ΚΕΝΑΚ 2010 ή 2017, τα κουφώματα γίνονται αυτόματα αλουμίνιο θερμοδιακοπής με ενεργειακό τζάμι· τότε το φορτίο στην Καλαμάτα πέφτει σε 5,1 και 4,9 kW.
Οι αντλίες πωλούνται σε κατηγορίες ονομαστικής ισχύος: 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16 kW. Η ονομαστική ισχύς δίνεται συνήθως με 7 °C έξω και νερό 35 °C, και πέφτει όταν κρυώνει. Γι' αυτό:
Μην ανεβάζεις κατηγορία «για σιγουριά». Μια αντλία πολύ μεγαλύτερη από το φορτίο δουλεύει τον περισσότερο χρόνο σε μερικό φορτίο. Όπως στα κλιματιστικά, δεν έχουμε μετρήσεις για συγκεκριμένα μοντέλα, οπότε το λέμε ως γενική αρχή.
Το ζεστό νερό δεν αλλάζει τα kW, αλλά αλλάζει τη λειτουργία: όσο φορτίζεται ο μπόιλερ, η θέρμανση συνήθως σταματά. Το εργαλείο υπολογίζει 50 λίτρα ανά άτομο και ημέρα στους 45 °C, με νερό δικτύου από τον Πίν. 2.6 των ΤΟΤΕΕ. Στην Καλαμάτα (ζώνη Α, νερό δικτύου 12,8 °C τον πιο κρύο μήνα):
| Νοικοκυριό | Μπόιλερ | Ενέργεια πλήρους φόρτισης | Χρόνος με αντλία 8 kW |
|---|---|---|---|
| 2 άτομα | 100 l | 4,3 kWh | 32 λεπτά |
| 3 άτομα | 150 l | 6,5 kWh | 49 λεπτά |
| 4 άτομα | 200 l | 8,7 kWh | 65 λεπτά |
| 5 άτομα | 250 l | 10,8 kWh | 81 λεπτά |
Ο χρόνος είναι θεωρητικός, με όλη την ισχύ στο μπόιλερ και χωρίς απώλειες. Στην πράξη μια αντλία 8 kW (ονομαστική στους 7 °C έξω και νερό 35 °C) δίνει λιγότερη θερμική ισχύ όταν παράγει νερό 50 °C και έξω κάνει κρύο, άρα οι πραγματικοί χρόνοι είναι μεγαλύτεροι. Η ενέργεια υπολογίζεται για ζεστό νερό στους 50 °C· ο υπολογισμός ΖΝΧ των ΤΟΤΕΕ (Πίν. 2.5) χρησιμοποιεί 45 °C. Για τέσσερα άτομα, ο μπόιλερ των 200 λίτρων θέλει περίπου μία ώρα.
Με fan coils ή ενδοδαπέδια ψύξη, το φορτίο ψύξης του σπιτιού μπορεί να ξεπεράσει το φορτίο θέρμανσης και να ορίσει το μέγεθος. Η μονοκατοικία του παραδείγματος στην Καλαμάτα, με παράθυρα στον Νότο χωρίς σκίαση και τέσσερα άτομα, χρειάζεται 8,8 kW ψύξη, έναντι 6,4 kW θέρμανση. Το δάπεδο δεν αφυγραίνει, και η ψύξη του περιορίζεται: το εργαλείο θεωρεί όριο περίπου 42 W/m², δηλαδή 5,0 kW για 120 m², έναντι 8,4 kW αισθητού φορτίου εδώ. Γι' αυτό ο υπολογιστής ξεχωρίζει τις περιπτώσεις και προτείνει fan coils όπου χρειάζεται.
Εξαρτάται από το κέλυφος και την πόλη. Στα σενάρια του οδηγού, ένα διαμέρισμα 100 m² χρειάστηκε 3,3–4,3 kW, και μια μονοκατοικία 120 m² χτισμένη 1980–2010 στην Καλαμάτα 6,4 kW. Ένα σπίτι πριν το 1980 χρειάστηκε 13,8 kW.
Όχι με ασφάλεια. Στα σενάρια του οδηγού το φορτίο βγήκε από 33 έως 141 W/m². Η διαφορά οφείλεται κυρίως στη μόνωση και στο πόσο μεγάλο μέρος του κελύφους βλέπει έξω.
Η ονομαστική ισχύς του φυλλαδίου δίνεται με 7 °C έξω. Τη χειρότερη μέρα του χειμώνα έχει λιγότερη. Η σύγκριση γίνεται στη θερμοκρασία σχεδιασμού της πόλης, όχι στην ονομαστική.
Πριν διαλέξεις αντλία, δες τη μόνωση. Στο παράδειγμα της Καλαμάτας το φορτίο ήταν 13,8 kW πριν το 1980 και 6,4 kW το 1980–2010. Ο υπολογιστής σου δείχνει τι θα άλλαζε με κάθε βελτίωση.